Is semaglutide (Ozempic/Wegovy) legaal in Nederland?

Semaglutide is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de meest besproken geneesmiddelen in Nederland, vooral sinds de aandacht voor het gebruik bij gewichtsbeheersing toenam. Die zichtbaarheid roept bij veel mensen een praktische vraag op: mag dit middel in Nederland gebruikt worden, en onder welke voorwaarden precies? Dit artikel legt het regelgevend kader uit zoals dat door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) is vastgesteld. Het gaat niet in op dosering, toedieningsschema's of manieren om het middel te verkrijgen: dat is en blijft het domein van een arts en apotheker.

Is semaglutide legaal in Nederland?

Ja. Semaglutide is geen ongereguleerde of illegale stof: het is de werkzame stof in twee geneesmiddelen die een volledige Europese registratieprocedure hebben doorlopen. Nadat de Europese geneesmiddelenautoriteit (EMA) een middel op basis van gegevens over werkzaamheid en veiligheid goedkeurt, wordt dat besluit door het CBG doorgevoerd in het Nederlandse geneesmiddelenregister. Semaglutide staat op die manier legaal geregistreerd, maar met een belangrijke kanttekening: het is een UR-geneesmiddel (uitsluitend recept), wat betekent dat het nooit vrij verkrijgbaar is, ook niet bij de drogist of via een reguliere webshop zonder tussenkomst van een arts.

Legaliteit van de stof is dus niet hetzelfde als vrije verkrijgbaarheid. Het middel bestaat legaal in de Nederlandse gezondheidszorg, maar de toegang ertoe is aan strikte voorwaarden gebonden, precies omdat het om een geneesmiddel gaat met een reëel effect op het lichaam en met contra-indicaties die per patiënt beoordeeld moeten worden.

Wat is het verschil tussen Ozempic en Wegovy?

Ozempic en Wegovy bevatten dezelfde werkzame stof, semaglutide, maar zijn twee afzonderlijk geregistreerde geneesmiddelen met elk hun eigen goedgekeurde indicatie. Ze zijn niet inwisselbaar en een arts schrijft ze voor op basis van de medische situatie van de patiënt, niet op basis van voorkeur.

Ozempic versus Wegovy: geregistreerde indicatie in de EU

Kenmerk	Ozempic	Wegovy
Werkzame stof	Semaglutide	Semaglutide
Goedgekeurde indicatie	Diabetes type 2	Gewichtsbeheersing bij obesitas of overgewicht met een gerelateerde aandoening
EU-registratie (EMA)	2018	Januari 2022
Status	Receptplichtig	Receptplichtig

Dit onderscheid is niet louter administratief. Het bepaalt voor welke patiëntengroep een middel wetenschappelijk is beoordeeld en goedgekeurd, en dus ook voor wie het door een arts overwogen kan worden. Een geneesmiddel gebruiken buiten de goedgekeurde indicatie, of zonder de begeleiding waarvoor het is geregistreerd, valt buiten het kader dat CBG en EMA hebben vastgesteld.

Mag ik semaglutide zonder recept kopen?

Nee. Omdat semaglutide in Nederland als UR-geneesmiddel is geclassificeerd, is verkoop of aanschaf zonder recept niet toegestaan. Dat geldt voor de erkende apotheek, maar evengoed voor webshops, sociale media of buitenlandse aanbieders die het middel zonder doktersvoorschrift aanbieden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de handel in geneesmiddelen in Nederland en treedt op tegen illegale verkoop.

Het risico van een ongereguleerd aanbod is niet alleen juridisch. Producten die buiten de officiële distributieketen om worden aangeboden, vallen buiten elke kwaliteitscontrole: er is geen garantie over identiteit, zuiverheid of steriliteit van wat er in het flesje zit. Dat risico is een van de redenen waarom de receptplicht bestaat, naast de noodzaak van medische beoordeling vooraf.

Wat is de CBG/MEB-registratiestatus precies?

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG/MEB) is de Nederlandse autoriteit die de kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid van geneesmiddelen beoordeelt en het nationale geneesmiddelenregister beheert. Voor centraal door de EMA goedgekeurde middelen, zoals Ozempic en Wegovy, neemt het CBG het Europese besluit over in het Nederlandse register, waarna het middel via apotheken beschikbaar komt. Beide merken hebben in Nederland een geldige, actieve registratie als receptplichtig geneesmiddel; er is geen apart nationaal traject waarbij consumenten deze status zelf kunnen omzeilen.

Deze registratiestatus is aan verandering onderhevig: het CBG en de EMA kunnen indicaties, bijsluiters of beschikbaarheid aanpassen op basis van nieuwe veiligheidsgegevens. De actuele, bindende status raadpleeg je daarom altijd bij de bron zelf, niet bij een verkoper of een niet-officiële website.

Wat laat wetenschappelijk onderzoek zien over semaglutide?

Semaglutide is een van de best onderzochte stoffen binnen deze geneesmiddelklasse. De STEP 1-studie van Wilding et al., gepubliceerd in 2021 in de New England Journal of Medicine, includeerde 1.961 volwassenen met overgewicht of obesitas en toonde een significant grotere gewichtsafname aan in de groep die semaglutide kreeg toegediend onder medisch toezicht, vergeleken met de placebogroep. De volledige studie, inclusief methodologie en veiligheidsdata, is te raadplegen via PubMed.

Dat soort gecontroleerd klinisch onderzoek is precies de basis waarop de EMA en het CBG hun goedkeuringsbesluit hebben gebaseerd. Het onderstreept ook waarom begeleiding door een arts geen formaliteit is: de studies waarop de registratie steunt, zijn uitgevoerd met doorlopende medische monitoring, niet met zelfstandig gebruik.

Waarom is doktersbegeleiding verplicht bij dit type geneesmiddel?

Een arts beoordeelt voorafgaand aan een voorschrift de medische geschiedenis, mogelijke contra-indicaties en interacties met andere medicatie, en volgt de patiënt vervolgens tijdens de behandeling op. Dat toezicht is geen bureaucratische stap maar een kernonderdeel van hoe het middel is goedgekeurd: de EMA-beoordeling gaat uit van gebruik binnen een medisch traject, niet van zelfmedicatie. Vragen over geschiktheid, contra-indicaties of eventuele bijwerkingen horen dan ook altijd bij een arts of apotheker thuis, niet bij een website of verkoper.